เกี่ยวกับใบเมี่ยง

Posted by: | Posted on: กุมภาพันธ์ 12, 2014

      “ใบเมี่ยง” เป็นภาษาถิ่นของภาคเหนือ ที่แปลว่า “ใบชา” ได้ชื่อว่าเป็นพืชที่มีสรรพคุณหลากหลาย ตั้งแต่การกิน ทำเป็นของใช้ไม้สอย จนกระทั่งกลายเป็นอาชีพของชาวบ้าน อย่างเช่นที่ “บ้านป่าเหมี้ยง” หมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ที่อยู่ใน ต.แจ้ซ้อน อ.เมืองปาน จ.ลำปาง

ชาวบ้านที่บ้านป่าเหมี้ยงจะมีอาชีพเกี่ยวกับใบเมี่ยง (ใบชา) ตั้งแต่การปลูก การเก็บใบเมี่ยง การหมักเมี่ยง และการแปรรูปใบเมี่ยงให้เป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ทั้งอาหารการกิน และทำเป็นหมอนใบชา ที่กลายมาเป็นของฝากขึ้นชื่อของที่นี่

“ใบเมี่ยง” กินอร่อย หลากหลายสรรพคุณ

ขันโตกสุขภาพ
ใบเมี่ยงสดนั้น สามารถนำมาทำเป็นอาหารได้หลากหลายอย่าง เริ่มจาก “ยำใบเมี่ยง” ที่เป็นอาหารท้องถิ่น ใครที่มาถึงบ้านป่าเหมี้ยง ก็ต้องมาลิ้มลองรสชาติของเมนูนี้กันทั้งนั้น ส่วนผสมของยำใบเมี่ยงก็จะใช้ใบเมี่ยงสดมานำมาซอย ปรุงรสเปรี้ยวหวาน ใส่พริกซอย หอมแดง มะเขือเทศ และปลากระป๋องลงไปด้วย คลุกเคล้าให้เข้ากัน เวลาเสิร์ฟโรยหน้าด้วยกระเทียมเจียว ชิมแล้วรสชาติอมเปรี้ยวๆ ฝาดๆ เคี้ยวเพลินดี แต่ต้องเตือนไว้ก่อนว่า ถ้ากินปริมาณเยอะเกินไปอาจจะนอนไม่หลับได้
12

ไส้อั่วใส่ใบเมี่ยง
นอกจากนี้ เมนูอื่นๆ ของบ้านป่าเหมี้ยง ก็เป็นอาหารเพื่อสุขภาพด้วยเช่นกัน เพราะใช้วัตถุดิบสดๆ ที่เก็บมาใหม่ๆ จากในชุมชน อย่างผักที่ใช้ก็เป็นผักปลอดสารพิษ ปลูกกันเอง กินกันเอง รับรองว่าไม่มีสารเคมีใดๆ และนำมารวมกันอยู่ใน “ขันโตกสุขภาพ” ที่หนึ่งในนั้นจะมียำใบเมี่ยง และผัดผัก เป็นเมนูที่โดดเด่น ซึ่งขันโตกสุขภาพนี้ ชาวบ้านจะจัดไว้ต้อนรับนักท่องเที่ยวที่เข้ามาพักในโฮมสเตย์ของชาวบ้าน

และใบเมี่ยงสดของที่นี่ ก็ยังนำมาเป็นส่วนผสมของ “ไส้อั่ว” ซึ่งเป็นอาหารพื้นเมืองของภาคเหนือ ที่จะใช้เนื้อหมู ผสมมันหมู และเครื่องสมุนไพรต่างๆ แถมด้วยใบเมี่ยงซอยเป็นชิ้นเล็กๆ ผสมเข้าด้วยกัน ปิ้งบนเตาถ่านจนสุก ชิมแล้วหอมเครื่องเทศและสมุนไพร เนื้อนุ่ม และมีใบเมี่ยงให้เคี้ยวเพลินๆ

การหมักเมี่ยง
ส่วนที่เป็นอาชีพหลักของชาวบ้านจริงๆ ก็คือ อาชีพเก็บใบเมี่ยง เมื่อเก็บมาเสร็จแล้วก็จะนำใบเมี่ยงมานึ่ง แล้วส่งขายให้กับคนหมักเมี่ยง ที่จะนำใบเมี่ยงมาหมัก ซึ่งวิธีการหมักนั้น ก็จะนำใบเมี่ยงมามัดรวมกันเป็นห่อ แล้วหมักกับน้ำเปล่า ใช้เวลาประมาณ 2 เดือน ก็จะนำไปขายได้เลย

ใบเมี่ยงที่หมักแล้วนั้น จะนำไปกินเป็นของว่าง เคี้ยวเล่นเพลินๆ เป็นของกินเล่นของคนภาคเหนือ ลองชิมใบเมี่ยงที่หมักแล้วรสชาติจะออกเปรี้ยวๆ ฝาดๆ คล้ายกับของหมักดองทั่วไป จะกินใบเมี่ยงเปล่าๆ หรือจะใส่ไส้ลงไปกินคู่กันด้วยก็ได้ ไส้เมี่ยงแบบดั้งเดิมจะใส่แค่เกลือเม็ดและขิงเท่านั้น แต่ในปัจจุบันใส่ทั้งขิงดอง มะพร้าวคั่ว และถั่วลิสงคั่ว แถมยังมีการห่อเป็นคำๆ ขายทั้งแบบเปรี้ยวและแบบหวาน สามารถเคี้ยวกลืนได้ทั้งหมด ไม่ต้องคายกากทิ้งหรือบ้วนน้ำทิ้งเหมือนกินหมาก

หมอนใบชาเพื่อสุขภาพ
และนอกจากการนำใบเมี่ยงมาหมัก ชาวบ้านที่นี่ก็ยังนำใบเมี่ยงมาแปรรูปเป็น “หมอนใบชาเพื่อสุขภาพ” โดยใช้ใบเมี่ยงที่แก่จัดมาอบแห้ง แล้วใส่เป็นไส้ของหมอนที่ทำเป็นรูปร่างต่างๆ กลิ่นหอมของใบชาจะช่วยรักษาโรคหวัด ทำให้หายใจคล่อง ระงับกลิ่นกาย ช่วยคลายเครียด และยังช่วยกำจัดและดูดซับกลิ่นต่างๆ ทั้งในรถ ตู้เสื้อผ้า ตู้เย็น จึงมีการทำเป็นหมอนใบชาขนาดเล็กๆ ที่ใช้แขวนเพื่อดูดกลิ่นด้วย